11/2/26
Jaarverslag 2024 & Jaarplan 2025 Schagen, februari 2025 Jaarverslag 2024 & Jaarplan 2025
Mochten deze documenten (bonnetjes) voor u niet toegankelijk zijn dan kunt u contact opnemen met de griffie via griffie@schagen.nl.
Voor u ligt het gecombineerde Jaarverslag 2024 - Jaarplan 2025 van de Rekenkamer Schagen (verder: Rk).
Deze rapportage is bedoeld voor de gemeenteraad, het college en de inwoners van Schagen.
De Rk levert met haar werkzaamheden een bijdrage aan de controlerende en kaderstellende rol van de gemeenteraad
De Rk doet daarvoor onderzoeken naar de totstandkoming en uitvoering van het beleid in de gemeente Schagen, waarbij de nadruk ligt op de doelmatigheid, de doeltreffendheid en/of de rechtmatigheid van het beleid
Op basis van onderzoek geeft de Rk adviezen om het toekomstig functioneren van het bestuur en de organisatie te verbeteren.
Het jaarverslag gaat eerst in op de veranderde titulatuur, de samenstelling, de werkzaamheden en producten van de Rk in het afgelopen jaar. Dit wordt gevolgd door een overzicht van de gemaakte kosten.
Vervolgens komt het Jaarplan 2025 aan bod. Hierin wordt aandacht besteed aan het onderzoeksplan 2025.
Het leveren van een bijdrage aan de verbetering van het functioneren van het bestuur van de gemeente Schagen op de aspecten doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid.
Met de invoering van de Wet Versterking Decentrale Rekenkamers, beoogd een upgrading en versterking van de rekenkamerfunctie, zijn alle rekenkamercommissies in den lande – ten laatste – in 2023 omgevormd naar een rekenkamer. Zo ook in Schagen.
De Rk werkt volgens de door de gemeenteraad van Schagen op 11 juli 2023 vastgestelde ‘Verordening gemeentelijke rekenkamer Schagen’. In april 2024 heeft de rekenkamer daarnaast een nieuw reglement van orde van de gemeentelijk rekenkamer 2024 vastgesteld.
Dit reglement van orde is een nadere uitwerking van de Verordening gemeentelijke rekenkamer Schagen, nr. 092682 d.d. 11 juli 2023. Dit reglement is van toepassing in onverbrekelijke samenhang met de genoemde verordening, welke laatste prevaleert. Beide documenten zijn bereikbaar via de website www.raadzaamschagen.nl.
De Rk bestaat volgens de hierboven genoemde Verordening uit drie externe leden.
In 2024 was de samenstelling: Dhr. M. J. Tamse (voorzitter en lid), Mevr. T.V.A. Hoang (lid), Dhr. M.G.J. Suters (lid)
Door privéomstandigheden is dhr. Tamse met ingang van 1 januari 2025 teruggetreden als voorzitter van de rekenkamer. De gemeenteraad heeft hem op 5 november 2024 eervol ontslag verleend.
Met het terugtreden van dhr. Tamse is er een nieuwe positie ontstaan en is de Rk eind december gestart met de werving. De nieuwe voorzitter dhr. Kooij zal tijdens de raadvergadering op 25 maart 2025 worden benoemd.
Met de instelling van de Rk is de benoemingstermijn in de nieuwe verordening gesteld op 6 jaar. Hierin volgt de Rk Schagen de landelijke richtlijnen hieromtrent.
Mevr. Hoang haar termijn is ingegaan 1 januari 2023.
Dhr. Suters zijn termijn is ingegaan 1 juli 2023.
Ambtelijk secretaris Dhr. R. Meinema
Bereikbaarheid: De Rk is bereikbaar via onderstaande opties:
Postadres: Gemeente Schagen t.a.v. de Griffie Postbus 8 1740 AA Schagen
E-mailadres rekenkamer@schagen.nl
Websites Informatie van en over de Rk is te vinden via:
https://www.raadzaamschagen.nl/commissies-en-adviesorgangen
https://www.raadzaamschagen.nl/rekenkamercommissie
Begin 2024 is het onderzoek naar het subsidiebeleid afgerond. Dit onderzoek is behandeld in de gemeenteraadsvergadering op 26 maart 2024.
Het Doe mee onderzoek naar klachtenafhandeling is in december 2023 afgerond en op 9 juli 2024 door de gemeenteraad behandeld.
Medio 2024 is de rekenkamer een onderzoek gestart naar het onderwerp bestaanszekerheid in de gemeente Schagen.
Afgesloten onderzoeken zijn gepubliceerd op de website van de gemeenteraad van Schagen en ook beschikbaar via de online-bibliotheek van de Vereniging van Rekenkamers (www.rekenkamers.nl).
De Rk komt op regelmatige tijden bij elkaar in vergadering, dat kan zijn op het gemeentehuis van Schagen of digitaal. Van elke vergadering wordt een kort verslag met besluiten- en actiepuntenlijsten gemaakt. De vergaderingen zijn besloten.
Gedurende 2024 waren er zeven geplande reguliere vergaderingen. Verder vergaderde de Rk meerdere malen ten behoeve van onderzoeken op ad hoc basis (voornamelijk digitaal) en zijn er overleggen en gesprekken geweest met onderzoeksbureaus, raadsleden en ambtenaren.
Contacten met de gemeenteraad De Rk streeft ernaar om minimaal viermaal per jaar contact te hebben met de gemeenteraad. Dit kan zijn schriftelijk, digitaal of fysiek.
In 2024 hebben de volgende contacten met de gemeenteraad plaatsgevonden:
Het budget van de Rk is gebaseerd op het aantal inwoners van de gemeente Schagen. Per inwoner ontvangt de Rk € 1,00. Voor 2024 is in de gemeentelijke begroting voor de Rk een bedrag opgenomen van € 47.000.
De totale kosten in 2024 bedroegen € 30.007,28.
De uitgaven voor 2024 zijn als volgt te verdelen:
Op deze plek stond een tabel met informatie. In de webversie is deze tabel niet opgenomen. Heeft u de tabel nodig in een toegankelijke vorm (bijvoorbeeld als tekst of in een toegankelijk bestand)? Neem dan contact op met de griffie via griffie@schagen.nl.
AD. A Dit bedrag is opgebouwd uit de vergoedingen en reiskosten van de leden.
AD. B Dit bedrag is voornamelijk opgebouwd uit consumptieve bestedingen.
AD. C Er zijn opleidingen/cursussen gevolgd.
AD. D Dit betreft het lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers & Rekenkamercommissies (NVRR). De kosten van het lidmaatschap zijn gestegen.
AD. E Voor de uitvoering van de onderzoeken heeft de Rk gebruik gemaakt van de diensten van het meerdere professionele en gespecialiseerde externe onderzoeksbureaus. Het onderzoek naar bestaanszekerheid zou aanvankelijk in 2024 zijn afgerond en betaald. Door vertraging van het onderzoek is de betaling van de laatste termijn naar 2025 doorgeschoven.
AD. F Dit bedrag is besteed aan lief en leed doeleinden.
Bestemming saldo Het batig saldo (positief verschil tussen inkomsten en uitgaven) in 2024 bedraagt €16.992,72. Dit saldo vervalt in het jaarrekening resultaat
In de eerste bestuursrapportage 2025 krijgt de gemeenteraad het verzoek dit over schot aan de begroting van rekenkamer toe te voegen
Dit ten behoeve van de laatste betalingstermijn van het rekenkameronderzoek naar bestaanszekerheid.
De Rk had zich ten doel gesteld om in 2024 meerdere onderzoek en te verrichten. In 2024 heeft de Rk twee onderzoeken afgerond en aan de gemeenteraad aangeboden. Het onderzoek naar het subsidiebeleid is begin 2024 afgerond en op 26 maart 2024 door gemeenteraad behandeld. Het Doe mee onderzoek klachtenafhandeling is eind 2023 afgerond en op 9 juli 2024 door de gemeenteraad behandeld.
In 2024 is het onderzoek naar bestaanszekerheid (armoedebeleid) opgestart. De Rk heeft dit onderzoek in het eerste kwartaal van 2025 voor behandeling aan de gemeenteraad aangeboden.
Verder heeft de Rk besloten de start van het onderzoek naar het beheer en onderhoud van de openbare ruimte uit te stellen naar begin 2025. De reden hiervan heeft te maken met de onderbezetting door de afwezigheid van de voorzitter halverwege 2024.
Een toelichting op de samenstelling is reeds gegeven onder paragraaf 2.2.
Ontwikkeling bezetting
Dhr. Tamse is met ingang van 1 januari 2025 teruggetreden als voorzitter van de rekenkamer. De gemeenteraad heeft hem op 5 november 2024 eervol ontslag verleend. Dhr. Kooij zal tijdens de gemeenteraad op 25 maart 2025 benoemd worden tot voorzitter van de rekenkamer. De rekenkamer zal vanaf dan weer in complete samenstelling zijn.
Suggesties voor onderzoeksonderwerpen worden voorgedragen door de leden van de Rk, leden van de gemeenteraad, het college, leden van de raadscommissies, bedrijven, organisaties en inwoners van Schagen
Zie voor een uitgebreide beschrijving van de selectie van onderzoeksonderwerpen en de verdere werkwijze van de Rk Bijlage 1 van dit jaarverslag, en het Reglement van orde van de Rk Schagen 2024.
Het aantal uit te voeren onderzoeken wordt door de Rk medebepaald op basis van het beschikbare budget en de beschikbare verwerkingscapaciteit van de Rk, van de gemeenteraad en van de ambtelijke organisatie.
De onderwerpen van onderzoek worden getoetst aan de hand van de selectiecriteria, zoals die in het Reglement van orde van de Rk Schagen 2024 zijn vermeld.
Bij aanvang van 2025 lopen er twee onderzoeken: bestaanszekerheid en onderbesteding
In het eerste kwartaal wordt het onderzoek naar bestaanszekerheid afgerond en voor behandeling aan de gemeenteraad aangeboden
De Rk doet daarnaast mee aan het Doe mee onderzoek over het onderwerp Onderbesteding
De verwachting is dat dit onderzoek in 2025 aan de gemeenteraad wordt aangeboden.
Het geplande onderzoek naar het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zal de eerste helft van 2025 starten. Afhankelijk van de verdere planning van het onderzoek is het voornemen om deze eind 2025 of uiterlijk begin 2026 aan te bieden aan de gemeenteraad.
De Rk hanteert een groslijst met onderwerpen die geschikt zijn voor onderzoek door de Rk, maar waarvoor op dit moment het budget en/of de capaciteit ontbreekt, of waarvoor het nog te vroeg is. Deze lijst wordt periodiek geactualiseerd. De huidige groslijst is opgenomen in bijlage 2.
In de programmabegroting 2025 is een bedrag opgenomen van € 47.000 voor de begroting van de Rk.
Tabelinformatie op aanvraag: Op deze plek stond een tabel met informatie. In de webversie is deze tabel niet opgenomen. Heeft u de tabel nodig in een toegankelijke vorm (bijvoorbeeld als tekst of in een toegankelijk bestand)? Neem dan contact op met de griffie via griffie@schagen.nl.
Dit overzicht is exclusief het batig saldo (positief verschil tussen inkomsten en uitgaven) in 2024 ad. €16.992,72. Er wordt nog een verzoek ingediend bij de gemeenteraad om dit overschot toe te voegen aan de begroting van de rekenkamer ten behoeve van de laatste betaling van het rekenkameronderzoek naar bestaanszekerheid.
De Rekenkamercommissie Schagen (Rk) wenst het volgende te bereiken:
Het leveren van een bijdrage aan de verbetering van het functioneren van het bestuur van de gemeente Schagen op de aspecten doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid.
De onderzoeken van de Rk staan niet op zichzelf. Bij de uitoefening van zijn controlerende functie gaat het om vragen als:
De Rk voert daartoe onderzoeken uit naar deze aspecten
Met deze onderzoeken wil de Rk het inzicht in de aard en omvang van de beleidseffecten vergroten en oordelen over geleverde beleidsprestaties (doeltreffendheid). Tevens wil de Rk op basis van onderzoek oordelen over de wijze waarop de gemeente Schagen haar processen bestuurt en beheerst (doelmatigheid).
De Rk verwacht dat onderzoeken die uitsluitend op de rechtmatigheid zijn gericht een uitzondering zullen zijn, aangezien de accountant een significante rol speelt in de controle op rechtmatigheid en daarover een verklaring moet afleggen in zijn jaarlijkse rapport (vanaf boekjaar 2023 wordt deze verklaring door het college afgegeven, getoetst door de accountant). Vanzelfsprekend wordt het aspect rechtmatigheid door de Rk meegenomen indien daar aanleiding toe is. De Rk wil zich transparant en toegankelijk aan de buitenwereld presenteren
De rapporten van de Rk zijn daarom openbaar en worden gepubliceerd op de website van de raad van de gemeente Schagen.
De rapporten worden vanaf 2020 aangeboden aan de NVRR, waardoor de rapporten via de website van de NVRR ook makkelijk toegankelijk zijn voor andere rekenkamer(commissie)s.
Onafhankelijkheid, zorgvuldigheid, objectiviteit, onderbouwing, consistentie, controleerbaarheid, efficiency en bruikbaarheid zijn de kwaliteitseisen voor het werk van de Rk.
De opdracht aan de Rk is er in eerste instantie op gericht om de gemeenteraad van Schagen van informatie te voorzien
Daarmee versterkt de Rk de controlerende en toezichthoudende taak van de gemeenteraad
Dat betekent ook dat de Rk met behulp van haar aanbevelingen een bijdrage wil leveren aan het verbeteren van het gemeentelijk functioneren
In dat licht wil de Rk ook dat de resultaten van de werkzaamheden tot een grotere bewustwording in de organisatie leiden voor de effecten van beleid en de wijze van uitvoering daarvan.
Samengevat stelt de Rk zich ten doel om het functioneren van de gemeente te toetsen en een bijdrage te leveren aan verbetering daarvan.
De belangrijkste producten van de Rk zijn de onderzoeksrapporten, waarin de uitkomsten van het onderzoek zijn neergelegd. Deze komen tot stand via een aantal stappen, te weten:
Onderstaande figuur geeft gestileerd de werkwijze van de Rk aan.
Evaluatie onderzoek en uitvoering van de aanbevelingen Afhandeling door de gemeenteraad Publicatie Product: Eindrapport gemeenteraad Bestuurlijk hoor en wederhoor Product: Concept Rapport Ambtelijk hoor en wederhoor Product: Rapport van bevindingen Uitvoering onderzoek Product: Onderzoeksopzet gemeenteraad Selectie onderzoeksonderwerpen a.d.h.v. vaste criteria Uitvraag onderzoeksonderwerpen Voorbereiding Uitvoering Nazorg
Elk van deze stappen leidt tot een (tussen)product, te weten:
Een groot aantal onderwerpen kan in aanmerking komen voor onderzoek door de Rk. Om deze stroom van mogelijke onderzoeken (groslijst) beheersbaar te houden zijn selectiecriteria ontwikkeld, zoals, het:
belang;
Als eerste stap bij de uitvoering van een onderzoek wordt het onderzoeksonderwerp nader gespecificeerd en afgebakend. Tevens wordt de aanpak van het onderzoek ontwikkeld.
Deze stap resulteert in een onderzoeksopzet welk e wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Gelet op de noodzaak van medewerking van de betrokkenen voor het verkrijgen van informatie en het ontvangen van een (ambtelijke of bestuurlijke) reactie, worden de belanghebbenden na afloop van de fase van voorbereiding in kennis gesteld van de onderzoeksopzet.
Uitvoering Het daadwerkelijk uitvoeren van een onderzoek wordt in beginsel gedaan door een extern gespecialiseerd professioneel onderzoeksbureau.
Het verrichten van onderzoek door leden van de Rk is niet uitgesloten
Indien voor deze optie wordt gekozen en hiervoor is betaling verschuldigd, dan zal dit bedrag in overleg met de griffier worden vastgesteld
Dit aan de hand van de meest recente overheidsrichtlijnen en marktconform
Indien een onderzoek wordt uitgevoerd door een of twee leden van de Rk dan maken deze een plan van aanpak, tijdsverloop, urenmaximalisatie en eventuele verdere kostenopgave.
Voor de uitvoering van het onderzoek door een extern gespecialiseerd bureau zal door de Rk drie offertes worden aangevraagd
Als onderdeel van de gunning kan een extern bureau een presentatie houden met als onderwerp het plan van aanpak van het onderzoek, inclusief de onderzoeksopzet
Een of twee leden van de Rk begeleiden het onderzoek en zijn verantwoordelijk voor het proces.
De ambtelijk secretaris van de Rk is het aanspreekpunt voor zowel de interne als de externe onderzoekers, en ook voor het ambtelijk apparaat.
Bij de start van de uitvoering van het onderzoek worden – mede aan de hand van de onderzoeksopzet – afspraken tussen de gemeentesecretaris en de gemeentelijke organisatie gemaakt over zaken zoals het aanleveren van gegevens, de personen met wie gesprekken worden gevoerd, de planning en het bespreken van bevindingen.
Voor het daadwerkelijke onderzoek begint, worden de te onderzoeken onderdelen van de gemeentelijke organisatie ingelicht tijdens een startbijeenkomst. Hiervoor worden alle belanghebbenden uitgenodigd. Dit in overleg met de gemeentesecretaris.
Vervolgens verzamelen de onderzoekers gegevens via bijvoorbeeld dossier - en documentenonderzoek, interviews en enquêtes. Indien de onderzoeker van mening is over voldoende informatie te beschikken om de onderzoeksvragen onderbouwd te kunnen beantwoorden, stelt deze een rapport van bevindingen op.
Het rapport van bevindingen bevat de feitelijke onderzoeksbevindingen
De conclusies die daar direct uit voortvloeien zullen pas na het ambtelijk hoor - en wederhoor aan het rapport worden toegevoegd
Veelal zal de onderzoeker ook komen tot overkoepelende conclusies, oordelen en aanbevelingen
Deze laatste aspecten zijn vooral van belang voor het bestuurlijk niveau
Deze aspecten worden om die reden niet opgenomen in het rapport van bevindingen, maar in een conceptrapport.
Hoor en wederhoor De Rk zendt het rapport van bevindingen naar de bij het onderzoek betrokken ambtenaren met het verzoek om commentaar op feitelijke onjuistheden. In de regel hanteert de Rk hiervoor een reactietermijn van twee weken, tenzij anders afgesproken.
Na afloop wordt het ambtelijke commentaar verwerkt in het rapport, hetgeen leidt tot een conceptrapport. Hierin zijn naast de bevindingen, conclusies, oordelen en aanbevelingen opgenomen. De Rk stuurt het conceptrapport naar het college met het verzoek om binnen twee weken te reageren, tenzij anders afgesproken.
De bestuurlijke reactie en een eventueel nawoord van de Rk worden integraal in het eindrapport opgenomen.
Afhandeling Het hoor en wederhoor leidt tot een definitieve tekst, welke wordt vastgelegd in het eindrapport
De Rk hecht eraan dat rapporten in duidelijke en begrijpelijk taal worden geschreven en goed leesbaar zijn voor een brede doelgroep
Het gebruik van schema’s, schetsen en illustraties wordt aanbevolen
De rapporten van de Rk zijn openbare stukken
De belangrijkste afnemer is de gemeenteraad, maar ook het college, gemeentelijke diensten en bedrijven, burgers en de media zijn belangrijke afnemers.
De Rk stuurt het eindrapport aan de gemeenteraad. Deze bepaalt de verdere afhandeling van dit rapport. Dit kan zijn behandeling in een oordeelsvormende vergadering, in een raadsvergadering of anderszins. De Rk is bij de behandeling aanwezig en kan desgewenst een presentatie of uitleg verzorgen.
Het versturen van een persbericht door de Rk kan onderdeel uitmaken van het openbaar maken van de onderzoeksresultaten. In voorkomende gevallen kan een persconferentie worden gehouden en/of andere vormen van presentatie worden toegepast.
De rapporten worden na aanbieding aan de gemeenteraad onder verantwoordelijkheid van de Rk op de gemeentelijke website geplaatst, zodat iedereen er kennis van kan nemen.
Evaluatie De Rk beoordeelt enige tijd na de publicatie de geleverde kwaliteit van het onderzoek als onderdeel van de interne kwaliteitsbewaking
Ook in extern opzicht is er sprake van evaluatie, in die zin dat na verloop van tijd wordt geïnventariseerd welk gevolg er aan het onderzoek is gegeven
Het gaat daarbij om beantwoording van de volgende vragen:
Kortom, heeft het onderzoek van de Rk daadwerkelijk tot resultaat geleid?
Privacy De Rk volgt het AVG-beleid van de gemeente Schagen.
De onderzoeken van de Rk zijn weliswaar openbaar, maar de Rk betracht de grootst mogelijke zorgvuldigheid met de privacy van de gegevens van de betrokkenen
Bij deze benadering past een beleid, waarbij de gecontroleerden en geïnterviewden niet bij naam in de rapporten van de Rk zullen worden vermeld
Indien bevindingen op persoonsniveau moeten worden weergegeven, wordt er gekozen voor het gebruik van de functiebenaming.
Onderwerp Mogelijke onderzoeksvraag
Hoe is het momenteel gesteld met het beleid en de uitvoering van duurzaamheid en energie. Wel goed afbakenen.
We gebruiken het nu al een aantal jaar, maar halen we eruit wat erin zit? (Effectiviteit)
Hoe vindt de begeleiding van jeugd door jongerenwerkers plaats? (Effectiviteit en efficiëntie)
voorspel- baarheid, het inzicht en daarmee de efficiëntie van de bestedingen verhoogd? (Efficiëntie)
Zijn de bestedingen aan de Noordkop Centraal doelmatig en doeltreffend? (Efficiëntie en effectiviteit)
Leiden de subsidieprogramma’s tot doelmatige besteding van overheidsgeld? (Efficiëntie)
Leidt het gemeentelijk economische beleid tot een aantoonbare toename in werkgelegenheid? (Effectiviteit)
Is de gemeentelijke dienstverlening op orde volgens eigen en andere normen?
Wordt de raad tijdig, correct en volledig geïnformeerd over feitelijke informatie? Of is de discussie onnodig politiek geworden, doordat niet alle feitelijke informatie verzameld is? Feitelijke informatie is kosteninformatie, bandbreedtes, toekomstonzekerheden, gedragen feedback van belanghebbenden (Effectiviteit)
Is hier beleid voor gemaakt en wordt dit beleid uitgevoerd? (Effectiviteit, efficiëntie, rechtmatigheid en billijkheid) Denk ook aan de landelijke toeslagenaffaire.
In hoeverre is er sprake van beleid bij preventieve zorg binnen het sociaal domein. Wordt dit beleid ook uitgevoerd? Hoe is dit in vergelijking met andere gemeenten?
Versterkt de gemeentelijke inzet de arbeidsparticipatie van nieuwkomers?
Zijn de bestedingen via de GR doeltreffend en doelmatig? Heeft de raad voldoende inzicht in de prestaties en verantwoording van de GR?
Is de informatievoorziening aan de raad met het oog op sturing en beheersing voldoende?
Wat is de effectiviteit van het huidige onderhoudssysteem in de buitenruimte? Is er voldoende inzicht en worden de juiste keuzes gemaakt?
Wat is de kwaliteit van de raadsvoorstellen? Hoe kan deze kwaliteit worden verhoogd?
offertes conform de offerte verloopt? Hoe kan overschrijding worden voorkomen? Specifiek gerelateerd aan vastgoed
aan de heersende wet- en regelgeving? Is de totstandkoming van het resultaat als gevolg van het gebruik van algoritmen voldoende inzichtelijk en te controleren?