Doorwerking HVC (januari 2021)

Rapportage

Doorwerking van het Onderzoek HVC 2014

Schagen, 17 januari 2019

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 2 van 16

Colofon

Dit is een onderzoek van de Rekenkamercommissie Schagen. Deze rekenkamercommissie is door de gemeenteraad van Schagen ingesteld om doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur te onderzoeken.

Dit onderzoek is uitgevoerd door de Rekenkamercommissie Schagen.

Leden Mr. Dr. Drs P.J.J. van der Kruit (voorzitter) Drs. M. van der Meer (vicevoorzitter) Drs. B. Steiner (lid)

Ambtelijk secretaris Dhr. L. Hooghiemstra Mw. M. Teijema

Schagen, 17 januari 2019

© 2019 Rekenkamercommissie Schagen.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/ of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Rekenkamercommissie S chagen

De Rekenkamercommissie Schagen aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 3 van 16

VOORWOORD De Rekenkamercommissie Schagen bestaat uit drie externe leden en heeft in haar bestaan meerdere onderzoeken uitgevoerd

Eén van die onderzoeken was een onderzoek uit 2014 waarin de HVC te Alkmaar werd onderzocht

De aanbevelingen uit dit onderzoek worden in het onderhavige onderzoek bestudeerd

Met name of deze aanbevelingen zijn opgevolgd door het college en wat het gevolg is geweest van de opvolging van deze aanbevelingen.

Hiertoe zijn een aantal vragen over de aanbevelingen uit het onderzoek uit 2014 gesteld, aan het college van burgemeester en wethouders. Alle antwoorden op deze vragen zijn op tijd aangeleverd aan de Rekenkamercommissie Schagen.

De Rekenkamercommissie wil alle personen bedanken voor hun volledige medewerking en professionele inzet om deze vragen zo goed mogelijk te beantwoorden.

De Rekenkamercommissie hoopt dat dit onderzoek mag bijdragen aan de taakstellende en controlerende taken van de gemeenteraad van Schagen.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 4 van 16

SAMENVATTING

In 2014 is er door 17 rekenkamers/-commissies binnen 19 gemeenten in Noord-Holland een gezamenlijk onderzoek gedaan naar de vuilverbrandingsinstallatie HVC te Alkmaar. Dit onderzoek had 15 aanbevelingen.

In 2017 is er door 8 rekenkamers/-commissies onderzocht wat er in hun gemeenten gedaan is met deze 15 aanbevelingen uit 2014.

De Rekenkamercommissie Schagen heeft niet deelgenomen aan het gezamenlijke onderzoek uit 2017, omdat zij van mening was dat er voor het opvolgen van 15 aanbevelingen uit 2014 meer tijd nodig was voordat deze konden worden onderzocht; het onderzoek uit 2017 was reeds in 2015 begonnen.

In 2018 heeft de Rekenkamercommissie Schagen onderzocht wat er in Schagen is gebeurd met de 15 aanbevelingen uit 2014. De Rekenkamercommissie Schagen heeft hiertoe 7 vragen opgesteld die door het college van Schagen zijn beantwoord

Op basis van deze beantwoording kan worden geconcludeerd dat in Schagen 11 van de 15 aanbevelingen uit 2014 zijn opgevolgd, terwijl 2 aanbevelingen deels zijn opgevolgd en 2 aanbevelingen niet zijn opgevolgd

Over de reden van het deels en niet-opvolgen is door het college een plausibele verantwoording afgelegd.

Het opvolgen van de aanbevelingen heeft tot goede resultaten geleid. De gemeente Schagen heeft duidelijk meer aanbevelingen opgevolgd dan de andere gemeenten die in het onderzoek uit 2017 werden onderzocht.

De Rekenkamercommissie Schagen heeft in dit onderzoek geen aanbevelingen gedaan, omdat de onderzochte aanbevelingen uit 2014 vrijwel volledig zijn opgevolgd.

Positief

• Een zeer groot gedeelte van de aanbevelingen zijn opgevolgd.
• Deze opvolging levert goede gevolgen op.
• Schagen heeft duidelijk meer aanbevelingen opgevolgd dan andere gemeenten.

Kan beter

• De Rkc heeft in dit onderzoek

geen specifieke onderwerpen

aangetroffen die beter zouden

kunnen.

Conclusies

Van de 15 aanbevelingen zijn er 11 opgevolgd, 2 gedeeltelijk en 2 niet opgevolgd.

Het niet of deels opvolgen is adequaat beargumenteerd en verantwoord.

Schagen heeft duidelijk meer aanbevelingen opgevolgd dan andere deelnemende gemeenten.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 5 van 16

INHOUD Voorwoord................................................................................................................................. 3 Samenvatting.............................................................................................................................. 4 Hoofdstuk 1 Inleiding........................................................................................................... 6 1.1. Aanleiding................................................................................................................... 6 1.2. Doelstelling................................................................................................................. 7 1.3. Afbakening en beperkingen........................................................................................ 7 1.4. Onderzoeksvraag......................................................................................................... 7 1.5. Onderzoeksmethode.................................................................................................... 8 Hoofdstuk 2 Onderzoeksresultaten....................................................................................... 9 Hoofdstuk 3 Analyse........................................................................................................... 12 Hoofdstuk 4 Conclusies & Aanbevelingen......................................................................... 14 4.1. Conclusies................................................................................................................. 14 4.2. Aanbevelingen........................................................................................................... 14 Hoofdstuk 5 Nawoord......................................................................................................... 15 Bijlage...................................................................................................................................... 16 Conclusies Onderzoek HVC 2017....................................................................................... 16 Aanbevelingen Onderzoek HVC 2014................................................................................ 16

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 6 van 16

HOOFDSTUK 1 INLEIDING De gemeenteraad van Schagen bepaalt als bestuur wat er in de gemeente moet gebeuren in het algemeen belang, terwijl het college van burgemeester en wethouders het dagelijkse bestuur van de gemeente Schagen vormt

Het college zorgt ervoor dat de besluiten van de gemeenteraad worden uitgevoerd

De gemeenteraad controleert vervolgens of het college van burgemeester en wethouders dit volgens de afspraken heeft gedaan

Bij deze controle wordt de gemeenteraad geholpen door de Rekenkamercommissie Schagen

Het doel van de Rekenkamercommissie Schagen is om de gemeenteraad een extra handvat te bieden om zijn taakstellende en controlerende taken uit te voeren

Die taak vat zij breed op: de Rekenkamercommissie Schagen draagt bij aan de (verdere) verbetering van de beleidsvorming, meningsvorming, besluitvorming, beleidsuitvoering en verantwoording door en/of namens het bestuur van de gemeente.

In de Inleiding van dit onderzoeksrapport wordt de aanleiding voor het onderzoek beschreven, alsmede de doelstelling, onderzoeksvragen en onderzoeksmethode

Vervolgens worden de resultaten van het onderzoek beschreven en geanalyseerd

Daarna worden de conclusies getrokken

Het onderzoeksrapport eindigt met het nawoord van de Rekenkamercommissie Schagen.

AANLEIDING

Voor de fusie van 2013 bestond er een gezamenlijke rekenkamercommissie voor de toenmalige gemeenten Schagen en Zijpe, terwijl de voormalige gemeente Harenkarspel een separate rekenkamercommissie had. Vanaf de fusie op 1 januari 2013 tot 14 december 2014, dus bijna twee jaar, was er geen rekenkamercommissie actief in de gemeente Schagen

De huidige Rekenkamercommissie Schagen bestaat sinds 14 december 2014.

In 2012 is er een onderzoek gestart naar de relatie tussen de aandeelhoudende gemeenten en HVC1. Dit onderzoek is gepubliceerd in 20142 (verder: Onderzoek HVC 2014). Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van 17 gemeentelijke rekenkamers/-commissies, waaronder de gezamenlijke van Schagen-Zijpe

De toenmalige rekenkamercommissie van Harenkarspel heeft niet deelgenomen aan dit onderzoek

In totaal waren er 19 gemeenten betrokken bij dit onderzoek uit 2014.

Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 24 juni 2014 is het Onderzoek HVC 2014 door de gemeenteraad van Schagen behandeld

Tijdens deze raadsvergadering is besloten een brief3 te sturen aan HVC met het verzoek om een openbare themabijeenkomst over HVC te organiseren waarbij meerdere aandachtspunten konden worden belicht

Tijdens deze raadsvergadering is ook besloten om het Onderzoek HVC 2014 te betrekken bij het Jaarverslag 2013 van de HVC, om er vervolgens mee in te stemmen

Tijdens de raadsvergadering van 30 juni 2015 is besloten om in te stemmen met het jaarverslag 2014 van de HVC. Dit jaarverslag omarmde ook het Onderzoek HVC2014.4

In november 2017 is er een onderzoek5 gepubliceerd naar de opvolging van de aanbevelingen van het hiervoor genoemde onderzoek uit mei 2014. Dit onderzoek uit 2017 (verder:

1 De Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld van afvalverbrandingsinstallatie tot een overheidsbedrijf dat zich richt op duurzaam grondstoffenmanagement en de productie van duurzame energie uit afval, biomassa, zon en wind.

2 Rapport ‘Onderzoek naar de relatie tussen aandeelhoudende gemeenten en HVC’, 7 mei 2014.

3 Brief van raad aan HVC, nr. 14.013809 d.d. 25 juni 2014.

4 NV HVC, Jaarverslag 2014 HVC, Alkmaar, p.21.

5 Rapport ‘Stand van zaken uitvoering aanbevelingen HVC’, 7 november 2017.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 7 van 16

Onderzoek HVC 2017) is uitgevoerd in opdracht van rekenkamercommissies van 8 betrokken gemeentes

Bij dit onderzoek hoort het rapport met de bestuurlijke reacties op het Onderzoek HVC 2017.6 Conclusies uit het Onderzoek HVC 2017 luiden dat de raden van deelnemende gemeenten de aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014 in het algemeen hebben overgenomen, maar dat de colleges van deze gemeenten deze aanbevelingen in onvoldoende mate hebben opgevolgd

Ook werd er geconcludeerd dat er nauwelijks afstemming tussen de colleges heeft plaatsgevonden en dat HVC verder slechts enkele acties heeft ondernomen sinds het Onderzoek HVC 2014 (zie ook de Bijlage bij dit rapport).

De Rekenkamercommissie Schagen behoorde niet tot de opdrachtgevers van het Onderzoek HVC 2017, omdat de Rekenkamercommissie Schagen indertijd vond dat er eerst ruim de gelegenheid moest worden geboden om de aanbevelingen uit het eerdere onderzoek op te volgen en te evalueren.7 Het onderzoek naar de opvolging van de aanbevelingen van het Onderzoek HVC 2014 startte reeds in 2015.

Er was dus nog niet onderzocht wat er met de aanbevelingen van het Onderzoek HVC 2014 is gebeurd in de gemeente Schagen

Voorstaande is aanleiding voor de Rekenkamercommissie Schagen om te onderzoeken of en hoe de aanbevelingen omtrent de HVC zijn opgevolgd door het college van de gemeente Schagen

Dit onderzoeksonderwerp past goed binnen de onderzoekscriteria van de Rekenkamercommissie Schagen, zoals vastgelegd in het reglement van orde van de Rekenkamercommissie Schagen.

1.2. DOELSTELLING Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in de opvolging van de aanbevelingen van het Onderzoek HVC 2014 binnen de gemeente Schagen. Voor andere gemeenten ligt dit al vast in het Onderzoek HVC 2017.

De primaire doelgroep voor dit onderzoek is de gemeenteraad van Schagen.

1.3. AFBAKENING EN BEPE RKINGEN Het gaat hier over de aanbevelingen van het Onderzoek HVC 2014, met name of deze aanbevelingen door het college van Schagen zijn opgevolgd en met welk resultaat

De Rekenkamercommissie Schagen is zich ervan bewust dat het niet duidelijk is of de gemeenteraad van Schagen expliciet alle aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014 heeft overgenomen

Wel is geconstateerd dat de raad met dit onderzoek heeft ingestemd.

De wijze van onderzoeken en de hierbij horende processen met betrekking tot de Onderzoeken HVC 2014 en HVC 2017 zijn geen onderwerp van het onderhavige onderzoek.

1.4. ONDERZOEKSVRAAG

Centrale onderzoeksvraag Voorstaande onderzoeksdoelstelling is uitgewerkt in onderstaande centrale onderzoeksvraag:

In hoeverre zijn de aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014 opgevolgd in het gemeentelijke beleid en de gemeentelijke organisatie van Schagen?

6 Rapport ‘Stand van zaken uitvoering aanbevelingen HVC, Bestuurlijke reacties’, 7 november 2017.

7 Zie ook de brief van de Rekenkamercommissie Schagen aan het Presidium van de gemeenteraad Schagen, oktober 2015.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 8 van 16

Deelvragen Onderstaande deelvragen zijn gebaseerd op de centrale onderzoeksvraag. De deelvragen betreffen de aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014 (zie voor deze aanbevelingen de Bijlage). De Rekenkamercommissie Schagen heeft het college van burgemeester en wethouders van Schagen verzocht om onderstaande deelvragen te beantwoorden:

Op welke wijze heeft discussie en besluitvorming over de aanbevelingen plaatsgevonden?

Welke aanbevelingen zijn door het college geïmplementeerd?

Hoe zijn deze aanbevelingen geïmplementeerd? In uitvoerbare maatregelen, in beleid

of anderszins?

Waarom zijn de, eventuele, andere aanbevelingen niet geïmplementeerd?

1. Zijn er effecten bekend van de geïmplementeerde aanbevelingen, zoals concrete veranderingen of bestuurlijke vernieuwingen?

In welke mate stemmen de betrokken gemeenten met elkaar af over deze aanbevelingen?

Wordt de gemeenteraad voldoende, tijdig en juist geïnformeerd over de implementatie

van de aanbevelingen?

1.5 . ONDERZOEKSMETHODE

De onderzoeksmethode van dit kwalitatieve onderzoek is het beantwoorden van de (gestructureerde) deelvragen door het college van burgemeester en wethouders

Deze antwoorden zijn geanalyseerd door de Rekenkamercommissie Schagen

Op basis van het onderzoek zijn conclusies getrokken

Het onderzoek is vastgelegd in een onderzoeksrapport dat is aangeboden aan de gemeenteraad van Schagen.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 9 van 16

HOOFDSTUK 2 ONDERZOEKSRESULTATEN

Hieronder staan de deelvragen van dit onderzoek en de letterlijke tekst van de beantwoording van deze deelvragen door het college van burgemeester en wethouders van Schagen.

Deelvraag 1.

Op welke wijze heeft discussie en besluitvorming over de aanbevelingen plaatsgevonden?

Antwoord.

In mei 2014 is door 17 gezamenlijke rekenkamercommissies rapportage uitgebracht van het onderzoek naar de relatie tussen aandeelhoudende gemeenten en HVC. In de raadsvergadering van 24 juni 2014 heeft de gemeenteraad inhoudelijk gediscussieerd over de jaarstukken 2013 en het rekenkamerrapport: “Onderzoek HVC 2014”. Hierbij is de gemeenteraad overgegaan tot formulering van een zienswijze

Middels brief d.d. 25 juni 2014 is deze zienswijze HVC schriftelijk ingezonden

In de collegevergadering van 9 december 2014 heeft het College het onderwerp bediscussieerd en als volgt besloten: “De portefeuillehouder in de AV HVC NV van 11 december 2014 laten meegeven om de nog openstaande punten uit het rekenkameronderzoek verder uit te werken en terug te koppelen naar de aandeelhouders”. In de AV HVC NV van 11 december 2014 is het Onderzoek HVC 2014 besproken, waarbij HVC voor zichzelf vier actiepunten heeft geformuleerd

Deze actiepunten waren:

1. In overleg treden met de aandeelhouders over de exploitatie van de afvalverbrandingscapaciteit op langere termijn, mede vanuit het oogpunt van de garantstelling

door aandeelhouders;

1. Verbeteringen aanbrengen in de communicatie door onder andere rondom elke algemene vergadering een memo beschikbaar te stellen met een vooruitblik en terugblik

op de vergadering voor berichtgeving aan de raden en de algemene besturen;

1. Een actualisering van de scenario’s strategische herijking 2013 en meerjarenperspectief 2015 en verder, met de toezegging over deze onderwerpen voortaan jaarlijks te

rapporteren;

1. In overleg treden met de aandeelhouders over de vraag of de a-typische wijze van financiering van HVC op basis van garantstelling en minimaal eigen vermogen al dan

niet nog past bij de huidige tijd.

Op grond van de bespreking in deze AV (11 december 2014) is daar nog een actiepunt voor HVC bijgevoegd, namelijk het ontwikkelen van een monitorsystematiek

Dit punt is door HVC nadrukkelijk geplaatst in het kader van het jaarverslag

Bovengenoemde bespreking en de actiepunten zijn onderdeel geworden van het Jaarverslag HVC 2014. In de AV van 13 mei 2015 is vervolgens het agendapunt ‘bevindingen en vervolg rekenkameronderzoek’ geagendeerd

Gesproken is over het desgewenst faciliteren van het uittreden van een gemeente en in het kader van de gewenste monitoring is afgesproken om ten behoeve van de raden en algemene besturen ‘kwartaalberichten’ te verstrekken

Tijdens de raadsvergadering van 30 juni 2015 heeft de gemeenteraad besloten in te stemmen met het HVC jaarverslag 2014 en daarmee met de opvolging van het Onderzoek HVC 2014. Een belangrijke stap is in 2015 gezet met het project “financiële herijking” waarin HVC met een klankbordgroep van aandeelhouders bijgestaan door externe financiële expertise de wijze van financiering en financiële strategie tegen het licht gehouden hebben

Op 11 december 2015 heeft de AV als uitkomst hiervan unaniem het volgende besluit genomen: “het dividendbeleid aan te passen, inhoudende het toevoegen van alle nettoresultaten aan het eigen vermogen met als doel uiterlijk in 2024 een zodanige solvabiliteit te realiseren dat financiering op basis van garantstelling een keuze

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 10 van 16

wordt in plaats van een noodzaak.” Het in deze vergadering gepresenteerde financieel meerjarenscenario (Koers 2024) is sindsdien bij het vaststellen van de jaarrekening het ijkpunt om te zien in hoeverre deze ambitie gerealiseerd wordt

Met ingang van het verschijnen van het jaarverslag 2016 wordt tevens een aandeelhouder-specifiek jaarbericht geleverd waarin de prestatie van het bedrijf HVC voor elke afzonderlijke aandeelhouder wordt belicht

Deze informatie betreft de prestaties zowel wat betreft dienstverlening als duurzame energie, economie, werkgelegenheid en financiën als communicatie en milieu-effecten.

Afgelopen jaren zijn de aanbevelingen voor de gemeente uit het Onderzoek HVC 2014 in meer en mindere mate ten uitvoer gebracht

Soms middels besluitvorming van het College van B&W zoals het besluit om niet langer onderdeel te zijn van de gemeenschappelijke regeling Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar (VVI) per 1 januari 2016. Op een themabijeenkomst d.d. 17 november 2015 heeft de directeur van HVC, de heer Dion van Steensel, de gemeenteraad in een twee uur durende themabijeenkomst presentatie gegeven over Afval en HVC. Nadien is het onderwerp niet meer inhoudelijke bediscussieerd dan wel besloten in de gemeenteraad

Gemeente Schagen maakte geen deel uit van het vervolg Onderzoek HVC2017. Gemeente Schagen is per 1 januari 2016 niet langer onderdeel meer van de gemeenschappelijke regeling en aandeelhoudersverbond: “Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar” (VVI), maar per genoemde datum zelfstandig aandeelhouder en vertegenwoordigt 72 aandelen A (totaal 2.914 aandelen A). In de AV van mei 2018 is bij het vaststellen van de jaarrekening 2017 geconcludeerd dat HVC ruimschoots op koers ligt

In het memo aan de raden en algemene besturen wordt ook telkenmale aandacht besteed aan deze rapportage.

Deelvraag 2.

Welke aanbevelingen zijn door het College geïmplementeerd?

Antwoord.

Zie de uitgebreide beantwoording bij vraag 1 en de onderstaande tabel.

Deelvraag 3.

Hoe zijn deze aanbevelingen geïmplementeerd? In uitvoerbare maatregel, in beleid of anderszins?

Antwoord.

Zie de uitgebreide beantwoording bij vraag 1 en de onderstaande tabel.

Deelvraag 4.

Waarom zijn de, eventuele, andere aanbevelingen niet geïmplementeerd Antwoord.

Zie de uitgebreide beantwoording bij vraag 1 en de onderstaande tabel.

Deelvraag 5.

Zijn er effecten bekend van de geïmplementeerde aanbevelingen, zoals concrete veranderingen of bestuurlijke vernieuwingen?

Antwoord.

Zie de uitgebreide beantwoording bij vraag 1 en de onderstaande tabel.

Deelvraag 6.

In welke mate stemmen de betrokken gemeenten met elkaar af over deze aanbevelingen?

Antwoord.

Schagen is (conform aanbeveling) inmiddels zelfstandig aandeelhouder van HVC. In de AV en zonodig in het vooroverleg van de AV wordt in regionaal verband (Texel, Den Helder, Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 11 van 16

Hollands Kroon en Schagen) ambtelijke en bestuurlijke afstemming met de andere aandeelhouders gezocht.

Deelvraag 7.

Wordt de gemeenteraad voldoende, tijdig en juist geïnformeerd over de implementatie van de aanbevelingen?

Antwoord.

Op een themabijeenkomst d.d. 17 november 2015 heeft de directeur van HVC, de heer Dion van Steensel de gemeenteraad in een twee uur durende themabijeenkomst presentatie gegeven over Afval en HVC. Veel vragen over het rekenkamerrapport zijn toentertijd besproken en uitgelicht

De gemeenteraad wordt jaarlijks voorzien van het betreffende HVC jaarverslag en daarbij de gemeente specifieke managementletter over de prestaties inzake de dienstverlening, duurzame energie, economie, werkgelegenheid, financiën, communicatie en milieu-effecten.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 12 van 16

HOOFDSTUK 3 ANALYSE Hiervoor kon u de antwoorden lezen van het college met betrekking tot de zeven deelvragen die de Rkc heeft opgesteld

Hieronder vindt u een analyse van de doorwerking van de aanbevelingen uit het HVC onderzoek 2014, zoals in 2018 is geconstateerd

Deze analyse is vastgelegd in een tabel, die mede is samengesteld uit de voorstaande antwoorden op de deelvragen

Het is de doorwerking in de gemeente Schagen

Per aanbeveling is geanalyseerd of die werd opgevolgd en wat het resultaat was van die opvolging

De tekst van de analyse is afkomstig van het college en door de Rekenkamercommissie Schagen bestudeerd en daarna overgenomen.

Links in de tabel staan de oorspronkelijke aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014, in de volgende kolom kunt u vinden of deze aanbeveling is opgevolgd in de gemeente Schagen. In de laatste kolom is te vinden wat het resultaat is van het opvolgen van de aanbeveling.

Overzicht opvolging aanbevelingen door Schagen

Nr. Aanbeveling Opgevolgd Resultaat 1 Verricht een heroriëntatie op het strategisch en risicoprofiel HVC ja Herijking financiële strategie HVC vastgelegd in: Koers 2024.

2 Besluit over aanpassing doelomschrijving gemeenschappelijke regeling. ja Gemeente Schagen is per 1 januari 2016 niet langer onderdeel meer van de gemeenschappelijke regeling en aandeelhoudersverbond: “Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar” (VVI), maar per genoemde datum zelfstandig aandeelhouder en vertegenwoordigt 72 aandelen A (totaal 2.914 aandelen A).

3 Verzoek om duidelijkheid over de werkwijze van het besturingsmodel ja Het besturingsmodel en de wijze waarop bevoegdheden zijn belegd, is helder.

4 Stimuleer het delen van kennis voor meer actief aandeelhouderschap ja Vanuit de gemeenteraad van Schagen zijn met betrekking tot HVC twee ‘vooruitgeschoven raadsleden’ actief

Zij worden op het onderwerp HVC Aandeelhouderschap voorzien van alle relevante vergaderstukken en geconsulteerd

In de vorige bestuursperiode waren dit de raadsleden Piet Marees (VVD) en Martijn Puttenaar (JESS). In de nieuwe bestuursperiode zullen dit raadslid Simco Kruijer (JESS) en commissielid Margreet Verloop (WENS4U) zijn

Gemeenteraad wordt jaarlijks voorzien van het betreffende HVC jaarverslag en daarbij de gemeente specifieke managementletter over de prestaties inzake de dienstverlening, duurzame energie, economie, werkgelegenheid, financiën, communicatie en milieu-effecten

Hvc organiseert jaarlijks een congres waarvoor raadsleden van gemeente Schagen worden uitgenodigd

Het eerst congres voor de nieuwe raadsleden heeft inmiddels plaatsgevonden.

5 Overweeg het aandeelhouderschap te differentieren deels Voor type 2-projecten (projecten die passen binnen de strategie van HVC, waar de kennis en ervaring van HVC kan worden ingebracht en waar de governancestructuur van het bedrijf kan worden toegepast, maar waar slechts een beperkt aantal aandeelhouders aan wenst deel te nemen) worden sinds eind 2015 aandelen C uitgebracht.

6 Zorg voor voldoende waarborgen van de benodigde competenties ja Zowel in ons eigen ambtelijk apparaat als in de regionale samenwerking zijn op vrijwillige basis de competenties voor het verantwoord invullen van actief aandeelhouderschap goed belegd

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 13 van 16

7 Heroverweeg de inrichting en werking van de gemeenschappelijke regeling ja Gemeente Schagen is per 1 januari 2016 niet langer onderdeel meer van de gemeenschappelijke regeling en aandeelhoudersverbond: “Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar” (VVI), maar per genoemde datum zelfstandig aandeelhouder en vertegenwoordigt 72 aandelen A (totaal 2.914 aandelen A).

8 Verzoek om een monitorsystematiek ja 9 Verzoek erom dat het bestuur van HVC middellange en lange termijn prognoses verstrekt ja Meerjaren prognose wordt gepresenteerd in de AV, welke 2x per jaar plaatsvindt.

10 Stel een informatieprotocol op ja 11 Verlang verdere optimalisatie van de informatieverstrekking deels Naar de mening van het college is het huidige niveau van informatieverstrekking via AV, HVC jaarverslag, de gemeente specifieke managementletter en themabijeenkomsten afdoende ingeregeld.

12 Versterk de toezichthoudende rol van aandeelhouders en ontwikkel een toezichtkader nee Naar de mening van het college is het toezichtkader afdoende geregeld. Ook voor nieuwe ontwikkelingen, zoals de ambitie “van gas los” heeft de AV een financieel en beleidsmatig toezichtkader vastgesteld.

13 Heroverweeg de wijze van directe benoeming van commissarissen door clusters aandeelhouders en de samenstelling van de RvC ja In de AV mei 2017 is vastgesteld dat de AV voortaan alle leden van de Raad van Commissarissen benoemd.

14 Vergroot de invloed van de aandeelhouders op de meer zwaarwegende besluiten nee Naar de mening van het college is de zeggenschap van aandeelhouders en het toezicht door de RvC solide belegd.

15 Overweeg afzonderlijk gemeentelijk aandeelhouderschap in plaats van gezamenlijk ja Gemeente Schagen is per 1 januari 2016 zelfstandig aandeelhouder geworden en vertegenwoordigt 72 aandelen A (totaal 2.914 aandelen A). Met gemeenten Hollands Kroon, Den Helder en Texel worden de stukken van de AV HVC NV en overige beleidsstukken evenwel ambtelijk (beleidsmedewerker afval) én bestuurlijk (wethouder duurzaamheid) voorbereid.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 14 van 16

HOOFDSTUK 4 CONCLUSIES & AANBEVELINGEN

CONCLUSIES

1. Uit het voorstaande overzicht blijkt dat Schagen 2 van de 15 aanbevelingen niet heeft opgevolgd, 2 van de 15 aanbevelingen deels heeft opgevolgd, maar 11 van de 15 aanbevelingen volledig heeft opgevolgd.
2. Het college heeft ook beargumenteerd waarom bepaalde aanbeveling deels of in het geheel niet werden opgevolgd. De Rekenkamercommissie Schagen heeft geen aanleiding

gezien om dit verder te onderzoeken.

1. Het blijkt uit het Onderzoek HVC 2017 dat andere gemeenten in het algemeen deze aanbevelingen van 2014 in onvoldoende mate hebben opgevolgd. Dit in tegenstelling tot de

gemeente Schagen die de aanbevelingen uit 2014 in goede mate heeft opgevolgd.

Figuur 1 Overzicht opvolgen aanbevelingen uit 2014 in Schagen

AANBEVELINGEN

Omdat het overgrote deel van de aanbevelingen uit 2014 in de gemeente Schagen volledig of deels zijn uitgevoerd, ziet de Rkc geen redenen om nieuwe aanbevelingen voor te stellen.

Waarom een enkele aanbeveling niet of gedeeltelijk werd opgevolgd is goed beargumenteerd door het college van burgemeester en wethouders. De Rekenkamercommissie Schagen neemt deze argumentatie over en ziet geen aanleiding voor verder onderzoek. Hiermee is het Onderzoek HVC 2014 voltooid.

11 2 2 geheel opgevolgd gedeeltelijk opgevolgd niet opgevolgd

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 15 van 16

HOOFDSTUK 5 NAWOORD

De Rekenkamercommissie Schagen is het college van burgemeester en wethouders dankbaar voor de professionele medewerking van alle ambtenaren en bestuurders.

De Rekenkamercommissie Schagen is verheugd over het feit dat zoveel aanbevelingen zijn opgevolgd en geïmplementeerd, en dat dit goede producten oplevert.

Omdat de Rekenkamercommissie Schagen geen aanbevelingen heeft gedaan is hiermee dit onderzoek voltooid.

Rekenkameronderzoek naar de doorwerking van het Onderzoek HVC 2014 17 Januari 2019 Pagina 16 van 16

BIJLAGE

Hieronder zijn de conclusies te lezen die in 2017 getrokken zijn naar aanleiding van een onderzoek naar de aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014. Deze conclusies zijn afkomstig uit het Onderzoek HVC 2017.

CONCLUSIES ONDERZOEK HVC 2017 Het Onderzoek HVC 2017 concludeerde over de aanbevelingen van het Onderzoek HVC 2014 in het algemeen als volgt:

De gemeenteraden hebben in het algemeen de aanbevelingen uit het Onderzoek

HVC 2014 overgenomen.

De colleges hebben in het algemeen deze aanbevelingen in onvoldoende mate opgevolgd.

1. Er is niet tot nauwelijks afstemming tussen colleges over HVC binnen de provinciale grenzen.

HVC heeft enkele acties ondernomen sinds het Onderzoek HVC 2014.

AANBEVEL INGEN ONDERZOEK HVC 2014

Hieronder worden de aanbevelingen van het Onderzoek HVC 2014 genummerd weergegeven. De aanbevelingen zijn gedaan aan de raden van alle negentien deelnemende gemeenten, waaronder die van Schagen. Het gaat dus over de aanbevelingen uit het Onderzoek HVC 2014:

Verricht een heroriëntatie op het strategisch en risicoprofiel HVC.

Besluit over aanpassing doelomschrijving gemeenschappelijke regeling.

Verzoek om duidelijkheid over de werkwijze van het besturingsmodel.

Stimuleer het delen van kennis voor meer actief aandeelhouderschap.

Overweeg het aandeelhouderschap te differentiëren.

Zorg voor voldoende waarborgen van de benodigde competenties.

Heroverweeg de inrichting en werking van de gemeenschappelijke regeling.

Verzoek om een monitorsystematiek.

Verzoek erom dat het bestuur van HVC middellange en lange termijn prognoses

verstrekt.

Stel een informatieprotocol op.

Verlang verdere optimalisatie van de informatieverstrekking.

Versterk de toezichthoudende rol van aandeelhouders en ontwikkel een toezichtkader.

Heroverweeg de wijze van directe benoeming van commissarissen door clusters

aandeelhouders en de samenstelling van de RvC.

Vergroot de invloed van de aandeelhouders op de meer zwaarwegende besluiten.

Overweeg afzonderlijk gemeentelijk aandeelhouderschap in plaats van gezamenlijk.